Ես հավատում եմ, որ ծիծաղի և արցունքի ուժը կարող է դառնալ ատելության և վախի դեմ հակաթույն
Ծունդդ շնորհավոր իմ պաշտելի Չապլին
Չարլի Չապլինը ծնվել է 1889 թ. ապրիլի 16-ին Լոնդոնում՝ դերասանների ընտանիքում: Հայրը՝ Չարլզ Սպենսերը բեմական կարիերայի ողբերգական ավարտ է ունեցել, նրա մահից որոշ ժամանակ անց մայրը ծանր հիվանդացել և խելագարվել է Չարլին առաջին անգամ բեմի վրա հայտնվեց 5 տարեկանում, երբ փոխարինեց մորը, ում ձայնը քաշվել էր ելույթի ժամանակ: Չարլին ծիծաղեցրեց բոլորին, անգամ երգեց՝ նմանակելով մոր քաշված ձայնը: Արդեն 9 տարեկանում Չարլին ընդունվեց <Ութ լանկաշիրյան տղաներ> պարային խումբ, իսկ 14 տարեկանում մշտական աշխատանքի անցավ թատրոնում՝ կատարելով <Շերլոկ Հոլմս> պիեսում Բիլլի դերը: 16 տարեկանից սկսեց ջութակ նվագել: 1912 թ. տեղափոխվեց ԱՄՆ, որտեղ բնակություն հաստատեց և սկսեց նկարահանվել կարճամետրաժ ֆիլմերում:
Չարլին ինքատիպ էր յուրաքանչյուր դերում, բայց նրա կերպարներից ամենաշատը սիրվեց թափառաշրջիկի կրպարը, որի համար Չապլինը ստացավ <Թափառաշրջիկ Չարլին> մականունը:
1999 թ. Ամերիկայի կինոարվեստի ինդտիտուտը Չապլինին շնորհեց 10-րդ տեղը մեծագույն աստղերի 100-յակում, որն անցկացվում էր տղամարդկան շրջանում 100 տարվա կտրվածով:
Չապլինի ֆիլմերը մեծ սպեղանի էին մարդկանց համար 1915 թ. պարերազմի ժամանակ:
Ինչ վերաբերում է թափառաշրջիկի կերպարին, ապա այն առաջին անգամ էկրաններին հայտնվեց <Մեյբլի անհավանական դժվար իրավիճակը> ֆիլմում: Չարլին հագավ մեծ, լայն տաբատ, մեծ կոշիկներ, գլխարկ և ձեռքում պահում էր ձեռնափայտը, որից գրեթե երբեք չէր բաժանվում: Նա բեղեր կպցրեց, որպեսզի իր տարիքից մեծ երևա: Իր այդ կերպարի մասին Չապլինը ինքնակենսագրականում գրում էր. <Նա շատ բազմազան է. նա և թափառաշրջիկ է, և ջենթլմեն, և պոետ, և երազող: Ընդհանուր առմամբ նա մի միայնակ արարած է, ով երազում է գեղեցիկ սիրո և արկածների մասին: Նա ուզում է, որ դուք հավաաք՝ նա գիտնական է, կամ երաժիշտ, կամ հերցոգ, կամ էլ պոլո խաղացող, բայց միևնույն ժամանակ նա ունակ է փողոցում երեխայի ձեռքին կոնֆետ խլելու կամ որևէ մեկից ծխախոտ: Եվ, իհարկե, հարկ եղած դեպքում նա կարող է կնոջը քոթակել, բայց սա միայն շատ զայրացած ժամանակ>:
Չապլինը ուզում էր հեռանալ կատակերգությունների համար այդ ժամանակ ընդունված ձևերից: <Գրավատուն> ֆիլմի նկարահանման ժամանակ Չապլինը նկատեց, թե ինչպես է լաց լինում նկարահանման հրապարակում գտնվող հանդիսատեսը: Դրանից հետո թափառաշրջիկների կերպարը դարձավ լիրիկական և տրագիկական:
Իսկապես, Չապլինի ֆիլմերը դիտելիս հաճախ անհնար է զսպել արցունքները: Մի քանի օր առաջ նայում էի <Քաղաքի լույսերը> ֆիլմը, որի ամբողջ ընթացքը ստիպեց ինձ ծիծաղել, մինչդեռ վերջին տեսարանը, որտեղ Չալին համբուրում է արդեն տեսնող <կույր աղջկա> ձեռքը և համեստորեն լռում, իսկ երբ աղջիկը նրան չանաճում է, համեստ ու ամաչկոտ ժպտում է, ... սա երևի այն դեպքն է, որբ ամեն ինչ պարզ է առանց խոսքերի: Միայն միմիկաները, հուզիչ ժպիտը և այդքան բազմակողմանի կերպարը ստիպում են մտածել և զգալ: Չապլինն անկրկնելի էր: Անընդմեջ կարելի է գրել նրա մասին ու էլի լիքը ասելիք է մնում: Մենակ կարելի է ասել, որ Չապլինն աշխարհի այն եզակի դժբախտ մարդկանցից մեկն էր, ում հաջողվեց ուրախացնել ամբողջ աշխարհը:
Չապլինը մահացել է 1977 թ. դեկտեմբերի 25-ին:
Չարլին ինքատիպ էր յուրաքանչյուր դերում, բայց նրա կերպարներից ամենաշատը սիրվեց թափառաշրջիկի կրպարը, որի համար Չապլինը ստացավ <Թափառաշրջիկ Չարլին> մականունը:
1999 թ. Ամերիկայի կինոարվեստի ինդտիտուտը Չապլինին շնորհեց 10-րդ տեղը մեծագույն աստղերի 100-յակում, որն անցկացվում էր տղամարդկան շրջանում 100 տարվա կտրվածով:
Չապլինի ֆիլմերը մեծ սպեղանի էին մարդկանց համար 1915 թ. պարերազմի ժամանակ:Ինչ վերաբերում է թափառաշրջիկի կերպարին, ապա այն առաջին անգամ էկրաններին հայտնվեց <Մեյբլի անհավանական դժվար իրավիճակը> ֆիլմում: Չարլին հագավ մեծ, լայն տաբատ, մեծ կոշիկներ, գլխարկ և ձեռքում պահում էր ձեռնափայտը, որից գրեթե երբեք չէր բաժանվում: Նա բեղեր կպցրեց, որպեսզի իր տարիքից մեծ երևա: Իր այդ կերպարի մասին Չապլինը ինքնակենսագրականում գրում էր. <Նա շատ բազմազան է. նա և թափառաշրջիկ է, և ջենթլմեն, և պոետ, և երազող: Ընդհանուր առմամբ նա մի միայնակ արարած է, ով երազում է գեղեցիկ սիրո և արկածների մասին: Նա ուզում է, որ դուք հավաաք՝ նա գիտնական է, կամ երաժիշտ, կամ հերցոգ, կամ էլ պոլո խաղացող, բայց միևնույն ժամանակ նա ունակ է փողոցում երեխայի ձեռքին կոնֆետ խլելու կամ որևէ մեկից ծխախոտ: Եվ, իհարկե, հարկ եղած դեպքում նա կարող է կնոջը քոթակել, բայց սա միայն շատ զայրացած ժամանակ>:
Չապլինը ուզում էր հեռանալ կատակերգությունների համար այդ ժամանակ ընդունված ձևերից: <Գրավատուն> ֆիլմի նկարահանման ժամանակ Չապլինը նկատեց, թե ինչպես է լաց լինում նկարահանման հրապարակում գտնվող հանդիսատեսը: Դրանից հետո թափառաշրջիկների կերպարը դարձավ լիրիկական և տրագիկական:
Իսկապես, Չապլինի ֆիլմերը դիտելիս հաճախ անհնար է զսպել արցունքները: Մի քանի օր առաջ նայում էի <Քաղաքի լույսերը> ֆիլմը, որի ամբողջ ընթացքը ստիպեց ինձ ծիծաղել, մինչդեռ վերջին տեսարանը, որտեղ Չալին համբուրում է արդեն տեսնող <կույր աղջկա> ձեռքը և համեստորեն լռում, իսկ երբ աղջիկը նրան չանաճում է, համեստ ու ամաչկոտ ժպտում է, ... սա երևի այն դեպքն է, որբ ամեն ինչ պարզ է առանց խոսքերի: Միայն միմիկաները, հուզիչ ժպիտը և այդքան բազմակողմանի կերպարը ստիպում են մտածել և զգալ: Չապլինն անկրկնելի էր: Անընդմեջ կարելի է գրել նրա մասին ու էլի լիքը ասելիք է մնում: Մենակ կարելի է ասել, որ Չապլինն աշխարհի այն եզակի դժբախտ մարդկանցից մեկն էր, ում հաջողվեց ուրախացնել ամբողջ աշխարհը:
Չապլինը մահացել է 1977 թ. դեկտեմբերի 25-ին:
Comments
Post a Comment